ژنتیک، علم به سرعت در حال رشد

الهی لا تکلنی الی نفسی طرفه عین ابدا (خدایا چشم بهم زدنی مرا به خود وا مگذار)

ریبوزیم چیست؟

ریبوزیم (Ribozyme)

اصطلاح ریبوزیم برای نشان دادن مولکولهای RNA که دارای فعالیت کاتالیزی هستند بکار برده می شود. فعالیتهای آنزیمی که به ریبوزیمها نسبت داده می شوند عبارتند از شکستن، جوش دادن، متصل کردن اسیدهای نوکلئیک. مثالهای بارز فعالیت ریبوزیمها عبارتند از جدا کردن و اتصال خود بخودی اینترونها، جدا کردن جز RNA از RNase p  و تناوبهای مشتق شده از بعضی ویروسهای گیاهی. 

5 کلاس ریبوزیم وجود دارد، 3 نوع از این گونه های RNA واکنش های خود بخودی انجام می دهند (self- processing) در حالیکه بقیه شامل ریبونکوکلئاز (RNase P ) P  و rRna کاتالیتهایی هستند که روی سوبستراهای جداگانه عمل می کنند.

پنج کلاس ریبوزیم ها شامل اینترونهای گروه I ، اینترونهای گروه II خود اسپلایسینگ RNA , (self- splicing) های خود شکست rRNA , RNase P , (self- cleavage) می باشد. بهترین انواع شناسایی شده ریبوزیمها گروه I اینترونهای خود اسپلایسینگ، RNasep و ریبوزیم سرچکشی است. اکثر فعالیت ریبوزیمها بر اساس دو واکنش پایه ای ترانس اسفریکاسیون و هیدرولیز پیوند فسفودی استر می باشد. سوبسترای ریبوزیمها اغلب مولکولی است که خودش ممکن است حتی قسمتی از  ریبوزیم باشد. وقتی سوبسترا RNA است کاتالیستی که دارای ساختمان RNA است ، می تواند از واکنش ایجاد جفت باز برای شرکت سوبسترا در واکنش استفاده نماید. ریبوزیمها از نظر اندازه تفاوت قابل توجهی با یکدیگر دارند، اینترونهای خود اسپلایسینگ گروه I ممکن است بیش از 400 نوکلئوتید داشته باشد. ریبوزیم سر چکشی متشکل از 2 رشته RNA  بوده در کل تنها 41 نوکلئوتید دارد. همانند آنزیمهای پروتئینی، ساختمان سه بعدی ریبوزیم برای عملکرد آن مهم می باشد. در صورت افزایش حرارت RNA تا بیش از نقطه ذوب یا افزودن عوامل دناتوره کننده یا الیگونوکلئوتید های مکمل، الگوی ایجاد جفت باز به هم خورده وفعالیتش از دست می رود. با تغییر نوکلئوتیدهای ضروری نیز ریبوزیمها غیر فعال میشوند.

خصوصیات آنزیمی اینترونهای گروه II, I:

اینترونهای گروه I و II:

در مکانهای مختلفی وجود دارند. این دسته از اینترونها در ژنهای کد کننده rRNA در یوکاریوتهای پست Tetrahymena Polycephalum (مژکدار) و physarum polycephalum  (کپک مخاطی) وجود دارند آنها در ژنهای میتوکندری، قارچهاو در سه ژن فاژ T4 و نیز باکتریها وجود دارند اینترونهای گروه II, I قدرت پیرایش خودشان را دارند به این توانایی خود پیرایش می گویند. علاوه بر تسریع قابل توجه سرعت واکنش اینترونهای گروه I دارای تشابهات دیگری با آنزیمها، نظیر رفتارهای کینتیک و ویژگی بالا هستند. اتصال کوفاکتور گوانوزین به اینترون rRNAگروه I در تتراهیمنا قابل اشباع بوده و توسط 3 داکسی گوانوزین بطور رقابتی مهار می گردد. این اینترون در واکنش برش بسیار دقیق عمل می کند. این دقت بیشتر به واسطه وجود قطعه ای بنام توالی راهنمای داخلی می باشد که می تواند با توالی های اگزون در نزدیکی جایگاه 5 اسپلایس ایجاد جفت باز نماید. این جفت شدنها سبب می شود تا پیوندهای خاصی برای شکسته شدن و اتصال مجدد در موقعیت مناسب قرار گیرند.

RNA  اسپلایسینگ را کاتالیز می نماید:

اینترونهای گروه II, I چند خصوصیت کلیدی مشترک دارند ولی از نظر جزئیات مکانیسم های اسپلایسینگ با یکدیگر متفاوتند اینترونهای گروه I در بعضی از ژنهای هسته ای، میتوکندریایی، کلروپلاستی کد کننده مولکولهای t RNA، m RNA , r RNA یافت می شوند. اینترونهای گروه II عموماً در رونوشتهای اولیه m RNA میتوکندریایی و کلروپلاستی موجود در قارچها، آلکها و گیاهان مشاهده می گردند. اینترونهای گروه I، گروه II در میان مثالهای نادر اینترونهایی هستند که باکتریها نیز یافت می شوند. هیچ کدام از این کلاسها برای اسپلایسنگ نیاز به یک کوفاکتور پر انرژی (مثل ATP) ندارند، مکانیسم اسپلایسنگ در هر کدام از این گروه ها، مستلزم دو مرحله واکنش ترانس اسفریکاسیون می باشد. در هر کدام از این مراحل گروه  یا  هیدروکسیل ریبوز، یک حمله نوکلئوفیلی به یک فسفات نموده و با تجزیه یک پیوند فسفودی استر، پیوند جدیدی ایجاد شده و تعادل انرژی حفظ می گردد. این واکنش ها بسیار مشابه واکنش های شکست و اتصال مجدد RNA در حضور توپوایزومراز و رکامیناز های با ویژگی جایگاه هستند.

واکنش اسپلایسینگ گروه I نیاز به یک نوکلئوزید یا کوفاکتور نوکلئوتیدی گوانینی دارد ولی این کوفاکتور به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار نمی گیرد. بلکه گروه  هیدروکسیل گوانوزین یک پیوند  فسفو دی استر طبیعی با انتهای  اینترون ایجاد می نماید. سپس گروه  هیدروکسیل اگزونی که در این مرحله جایگزین شده است، بعنوان یک نوکلئوفیل در یک واکنش مشابه در انتهای  اینترون عمل می نماید. نتیجه این واکنش ها، برش دقیق اینترونها و اتصال اگزون ها می باشد
+ نوشته شده در  چهارشنبه نوزدهم خرداد 1389ساعت 5:19 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

سوالات امتحان زیست شناسی

بصورت تستی، کوتاه پاسخ ، جاخالی و صحیح غلط خواهد بود.
+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم خرداد 1389ساعت 4:20 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

برخی از سوالاتی که در کلاس زیست شناسی سلولی ملکولی مطرح گردیده است.

1- ساختمان سانتریول، میکروتوبول ها، مژه و تازک و مقایسه آنها

2- اسپرمیوژنزیس چیست؟ ( فرایند تکامل اسپرماتید به اسپرم)

3- تلومر چیست و نقش های آن در پیری، سرطان، پیری و..

4- مقایسه (شباهت ها و تفاوت های عمده پروکاریت و یوکاریت ها)

5- چگونه دوقلوی یکسان می توانند یکی دختر و دیگری پسر باشند؟

6- چگونه دوقلوی یکسان یکی سندروم داون و دیگری طبیعی می باشد؟

7- نحوه ایجاد کروموزوم حلقوی، دی سانتریک و ایزوکروموزوم را بنویسید.

8- چگونه در مواردی آزمایش pcr باندی را تکثیر نمی کند و این خود جواب است.

9- دلایل مختلفی که DNA در یک آزمایش pcr تکثیر نمی شود چیست؟

10- ریبوزیم چیست؟ (سمینار خانم کمالی پویا که 2 صفحه برای دانشجویان تهیه نموده است)

. سعی می کنم این 2 صفحه و جواب برخی سوالات را بدنبال جوابها بگذارم

این سوالات را و یا وبلاگ را به دوستان خودتان برسانید.

. ...

. اگر جوابهای خودتان را از کتابهای معتبر گرفته اید می توانید از آنها استفاده کنید.

.در صورتی که سوالی دارید که بتوانم جواب کوتاه بدهم از طریق همین وبلاگ مطرح نمایید.

دانشجویانی که تحقیق داشته اند حداقل یک سوال از تحقیقشان خواهند داشت که بصورت یک امتحان و روزهای بعد از امتحان 22 خرداد با هماهنگی شماانجام می شود.


..... کدام قسمت درس برای شما مشکل بوده است؟


+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم خرداد 1389ساعت 5:4 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

تبریک بخاطر موافقت با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی پزشکی

باستناد رای صادره یکصدو نود ششمین جلسه شورای گسترش دانشگاههای علوم پزشکی با راه اندازی رشته زیست فناوری پزشکی (بیوتکنولوژی پزشکی) مقطع کارشناسی ارشد با ظرفیت پذیرش 4 نفر برای یک دوره موافقت بعمل آمد. (88/5/10 )

توضیح:

1-ابتدا برای یک دوره موافقت می شود و در صورت موفقیت در برگزاری دوره با ادامه آن موافقت می شود.

2- از رشته های مختلف کارشناسی مانند ژنتیک، زیست شناسی، علوم آزمایشگاهی و... می توان به این رشته راه یافت.

3- رشته بیوتکنولوژی ارتباط زیاد با سرفصل های رشته ژنتیک دارد مانند مهندسی ژنتیک، بیولوژی ملکولی و... و پایان نامه ها در این رشته از روش های مختلف انتقال ژن، میکروبیولوژی و.... استفاده می کنند.

در آینده نزدیک اطلاعات بیشتری را ارایه خواهم نمود

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم شهریور 1388ساعت 10:43 قبل از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

ژن‌هاي مقصر مهار مي‌شوند?

!
تحقيقات- سميه شرافتي:
تا به حال چقدر در مورد اين مفهوم كه يك بيماري جنبه ژنتيك دارد فكر كرده‌ايد؟

آيا پزشكان در اين مورد اطلاعات كافي به شما داده‌اند؟ اصلا مي‌دانيد ژن‌ها طي چه فرايندي باعث بروز بيماري‌هاي مختلف در شما و يا در اطرافيانتان مي‌شوند؟

به گفته متخصصان ژنتيك در ايجاد اكثريت بيماري‌ها نقش دارد؛ به‌طوري كه در 9 عامل از 10 عامل اول مرگ و مير دنيا ژنتيك نقش مؤثر و شاخصي دارد. دكتر عليرضا حقيقي، پژوهشگر ژنتيك از مركز ژنتيك پزشكي دانشگاه آكسفورد انگلستان و عضو هيات مؤسس و هيات امناي انجمن دانش و نوآوري ايرانيان يا NIKI 

(Network of Iranians for knowledge and Innovation)

در رابطه با مفهوم بيماري‌هاي ژنتيك در اين گفت‌وگو براي ما بيشتر توضيح مي‌دهد. دكتر حقيقي، رئيس  انجمن دانشجويان از فارغ التحصيلان دانشگاه آكسفورد است كه‌ جايزه Domus دانشگاه آكسفورد،  در سال 2006 به دليل  فعاليت‌هاي علمي پژوهشي را هم در كارنامه خود دارد.

  • آقاي دكتر اصلا ژنتيك بودن يك بيماري يعني چه؟

بيماري‌ها را مي‌توان به اين ترتيب تقسيم كرد: بيماري‌هايي كه ژنتيك در آنها مؤثرترين عامل است و بيماري‌هايي كه عوامل محيطي هم در آنها نقش دارند، ولي در كل بخشي از اكثريت بيماري‌ها مربوط به ژنتيك است.

نقش ژنتيك در بروز بيماري‌ها به چند صورت است؛ به اين معني كه در بعضي از بيماري‌ها فقط يك ژن نقش دارد كه اينها بيماري‌هايي با ساختار ساده‌تري هستند و نحوه وراثتشان كاملا شناخته شده است.

با شناخته شدن اين ژن مي‌توانيم شكل وراث بيماري را پيش‌بيني كنيم. نمونه اين نوع بيماري‌ها، سيستيك فايبروزيس است كه باعث اختلال در سيستم تنفسي و گوارشي مي‌شود، ولي اكثر بيماري‌ها چند ژني هستند و علاوه بر دخالت چند ژن، محيط هم در ايجاد آنها مؤثر است؛ مثل فشار خون و ديابت يا اكثر سرطان‌ها و آسم.

  • در مورد نقش ژن در سلول‌ها هم توضيح مي‌دهيد؟

ببينيد، در تمام سلول‌هاي بدن ما يك نوع اطلاعات يكسان ژنتيك وجود دارد؛ به‌دليل اينكه بدن ما از يك سلول اوليه به نام سلول تخم ساخته مي‌شود.

DNA اين سلول هم در هر بار تقسيم سلولي، به‌طور يكسان تكثير مي‌شود و با هر تكثير اطلاعاتي كه منتقل مي‌شود، دقيقا همان اطلاعاتي است كه در همان سلول اوليه وجود داشته است.

در نتيجه تمامي سلول‌هاي بدن ما اطلاعات ژنتيك يكساني دارند. بنابراين اگر يك سلول از يك فرد داشته باشيم، تمام اطلاعات مربوط به DNA آن فرد را در اختيار داريم. اما تفاوت سلول‌هاي ما هم به‌دليل نوع عملكرد اين اطلاعات ژنتيك است.

اين ژن‌ها هستند كه باعث توليد پروتئين مي‌شوند و پروتئين‌ها هم كه در بدن ما باعث عملكردهاي متفاوت مي‌گردند. اما نكته اينجاست كه يك ژن كه مثلا در سلول پوست فعال است و باعث توليد يك پروتئين خاص مي‌شود ممكن است در سلول ماهيچه عملكرد متفاوتي داشته باشد و اين موضوع باعث توليد پروتئين‌هاي مختلف در سلول پوست و ماهيچه و در نهايت تفاوت اين 2نوع سلول مي‌شود.

پس همين ژن‌ها هستند كه بدن ما را شكل مي‌دهند؛ از نظر بيولوژي، ساختار و فيزيولوژي و به همين دليل است كه ژن‌ها نقش مهمي در بيماري‌ها دارند. البته عوامل محيطي هم مي‌توانند روي عملكرد ژن‌ها تاثيرات متفاوتي داشته باشند.

  • گاهي اوقات مي‌شنويم كه علت يك بيماري ناشناخته است. اين يعني اين بيماري را به هيچ عاملي چه ژنتيك و چه محيطي نمي‌توان ربط داد؟

- ببينيد نوع رويكرد رايج نسبت به بيماري‌ها به اين صورت است كه ابتدا علائم و تظاهرات باليني يك بيماري را در نظر مي‌گيرند. در پزشكي قديم هم همينطور بود يعني پزشكان فقط اطلاعات باليني در اختيار داشتند با اين تفاوت كه اطلاعات در مورد بيولوژي بدن ناكافي بود.

ولي الان اتفاق رايج اين است كه ما علائم و نشانه‌هاي بيماري را  مي‌بينيم بعد براساس آن مكانيزم بيماري را مي‌يابيم و در پاتولوژي (آسيب شناسي) بيماري دنبال چيزهايي مي‌گرديم كه تغيير كردند و بعد آنها را اصلاح مي‌كنيم.

در اين ميان اكثرا بيمار‌هايي هستند كه علائم و نشانه‌هايشان مشخص است و ما مكانيزم‌هاي شناخته‌شده‌اي براي آنها مي‌شناسيم؛ مثل ديابت. اما گاهي ما به بيماري‌هايي بر مي‌خوريم كه معمولا عوامل متعددي در آنها نقش دارند و اين عوامل هم به درستي شناخته شده نيستند، يعني ديگر يك بيماري با يك عامل خاص مطرح نيست. شايد منظور شما اين نوع بيماري‌ها باشد.

  • مثلا چه بيماري‌هايي؟

مثلا ما در مورد سرطان‌ها اطلاعات خوبي داريم و اگر شما بپرسيد عامل بيماري سرطان چيست، پاسخ من شامل فهرستي از عوامل دخيل در اين بيماري مي‌شود؛ از ژنتيك گرفته تا رژيم غذايي و محيط.

پس فقط يك عامل در ايجاد سرطان دخيل نيست. اين هم طبيعت بيماري‌هاي پيچيده است و خب در بعضي موارد بيماري‌هايي ممكن است باشند كه عوامل متعددي در آنها نقش دارند ولي نوع، نقش و وزن اين عوامل به خوبي شناخته شده نيست. اين مي‌تواند توجيهي براي اين باشد كه به قول شما بگويند عامل بيماري كاملا شناخته شده نيست.

  • در اين ميان ژن عامل بيماري چطور شناسايي مي‌شود؟

ما ابتدا به‌دنبال پاسخ اين سؤال مي‌گرديم كه آيا عاملي هست كه همراه بيماري منتقل بشود يا نه؟ اين اصل، اصلي است كه در اكثر تحقيقات پزشكي از آن استفاده مي‌كنند يعني از اصل همراهي يك عامل (محيطي يا زيستي و ژنتيك) با بيماري.

مثلا در مورد افرادي كه در مناطقي با گل و گياه‌هاي متنوع‌تر و بيشتر زندگي مي‌كنند، ما در اين مناطق مي‌بينيم كه افرادي كه از حساسيت تنفسي رنج مي‌برند هم تعدادشان بيشتر است يا هرچه اين عامل كمتر شود، بيماري هم كمتر خواهد شد.

پس مي‌شود نتيجه گرفت كه يك نوع رابطه احتمالا علت و معلولي بين برخي گياهان و شايد تنوع گياهي منطقه و اين نوع حساسيت يا آلرژي وجود دارد.

  • حالا اگر اين بيماري را نگه داريم و به جاي عوامل محيطي، عامل ژنتيك را در نظر بگيريم، آيا فاكتور ژنتيك يا شاخص خاصي وجود دارد كه هرچه در افراد منطقه‌اي بيشتر ديده شود، بيماري هم در آن منطقه بيشتر باشد؟ يعني وجود اين عامل ژنتيك احتمال بروز بيماري را بيشتر كند؟

ببينيد، به زبان ساده، در اكثر تحقيقات ما يك گروه كنترل داريم و يك گروه آزمايش. اگر در گروه آزمايشي كه افراد بيمار وجود دارند، اين عامل ژنتيك بيشتر ديده شود، به اين نتيجه مي‌رسيم كه بين بيماري و اين عامل ژنتيك همراهي وجود دارد. البته اين همراهي لزوما همراهي علت و معلولي نيست.

ممكن است همراهي همزماني باشد ولي به هر حال به ما براي پيدا كردن علت اصلي بيماري كمك خواهد كرد. بنابراين مي‌شود گفت افرادي كه از نظر ساختار ژنتيك به هم شبيه‌تر هستند استعداد آنها‌ براي ابتلا به بيماري‌ها هم شبيه‌تر است مثل افراد يك خانواده يا مثلا يك قوم.

  • ژن‌هاي عامل بيماري مي‌توانند نهفته هم باشند؟

در بحث سلامت انسان، ما يك برنامه كلي براي عملكرد بدن داريم كه مثل يك برنامه رايانه‌اي است؛ اين همان اطلاعات ژنتيك است. اگر اين برنامه اجرا شود، نتيجه خاص خودش را مي‌گيرد، اما اگر اجرا نشود، به‌صورت خاموش باقي مي‌ماند.

سلول‌هاي بدن ما ژن‌هاي يكسان دارند ولي اين موضوع كه كدام ژن دركدام سلول فعال است، تفاوت سلول‌هاي بدن ما با هم را نشان مي‌دهد؛

بنابراين در بعضي موارد وقتي يك ژن در يك سلول نبايد فعال شود ولي فعال هست و يا بايد فعال شود ولي فعال نيست و يا اينكه اختلالي در نوع فعاليت آن وجود دارد، اين اتفاق باعث بيماري خواهد شد.

البته در تمامي موارد بايد نقش عوامل محيطي و تاثير آنها را بر عملكرد حياتي بدن در نظر داشت؛ عواملي مانند تغذيه، محيط زندگي، حتي بعضي رفتار‌هاي خاص و...

  • آقاي دكتر حقيقي، آيا ژنتيك بودن بيماري به معني آن است كه بيماري ارثي است؟

خير، زماني كه ما مي‌گوييم يك بيماري عامل ژنتيك دارد، لزوما اين بيماري ارثي هم نيست گرچه احتمال ارثي بودن بيماري‌هاي ژنتيك به نسبت ساير بيماري‌ها بيشتر است. ولي بر عكس آن درست است يعني بيماري‌اي كه به ارث مي‌رسد، بيماري‌اي است كه در آن ژنتيك نقش دارد وگرنه نمي‌توانست به ارث برسد.

  • با تمام اين اوصاف درصورت شناسايي ژن مي‌توان جلوي دخالت آن را در ايجاد بيماري گرفت؟

در پاسخ به اين سؤال بايد بگويم در گذشته رويكرد پزشكي اينطور بوده و البته در حال حاضر نيز رويكرد رايج هنوز اين است كه چه كسي به پزشك مراجعه مي‌كند؟ بيمار. اما بيمار براي چه به پزشك مراجعه مي‌كند؟ براي اينكه مشكلي احساس كرده و بنابر اين نخستين چيزي كه براي پزشك بيان مي‌كند، شكايت اصلي خودش است.

يعني شروع ارتباط بيمار و پزشك با مشكلي است كه براي سلامتي بيمار به‌وجود آمده است. اين رويكرد، رويكرد گذشته نگر است و در اكثر موارد پزشك زماني مداخله مي‌كند كه بيماري ديگر اتفاق افتاده و به حدي رسيده كه تظاهرات باليني بيماري هم در بيمار به‌وجود آمده است.

ولي رويكرد جديد كه پزشكي آينده نگر است، اين گونه است كه افرادي كه به پزشك مراجعه مي‌كنند، لزوما فقط بيماران نيستند.

  • يعني افراد سالم هم به پزشك مراجعه مي‌كنند؟

بله، ولي نه براي گرفتن برنامه درماني بلكه براي گرفتن برنامه سلامت. به عبارت ديگر، نه براي حذف عاملي كه باعث ايجاد مشكل در سلامت و زندگي فرد شده بلكه براي حفظ عواملي كه باعث سلامت فرد شده و نيز جلوگيري از عواملي كه باعث بيماري فرد مي‌شوند.

زماني كه بيماري خودش را به‌صورت علائم و تظاهرات باليني نشان داد، 2‌ اتفاق مي‌افتد؛ يكي اينكه بازگشت‌پذيري بيماري كم مي‌شود. مشكل ما با اكثريت سرطان‌ها همين است يعني زماني بيمار به پزشك مراجعه مي‌كند كه در اكثريت موارد بيماري پيشرفت كرده است و برگرداندن آن سخت است مثل سرطاني‌ها و يا بيماران ديابتيك.

دوم اينكه هزينه درمان بسيار بيشتر مي‌شود؛ چرا كه بيماري پيشرفته‌تر شده است. بنابراين مراجعه قبل از بروز بيماري به پزشك اين مزيت‌ها را دارد: اول اينكه احتمال موفقيت درمان را به‌شدت افزايش مي‌دهد، دوم اينكه عوارض ناشي از بيماري را كاهش مي‌دهد و بالاخره اينكه هزينه‌ها كاهش مي‌يابند يعني مثلا بيماري اگر در مراحل اوليه سرطان به ما مراجعه كند، هزينه بسيار كمتري را بايد صرف درمانش كنيم.

  • در مورد بيماري‌هاي مزمن چطور؟

ببينيد، پزشكي امروز ما در مورد خيلي از بيماري‌ها نمي‌تواند كاري قطعي انجام دهد. پس تنها كاري كه ما مي‌توانيم در مورد اين بيماري‌ها انجام دهيم، نگهداري بيمار است نه درمان او. يعني سرعت بيماري را كم كرده و علائم آن را هم در شخص كمتر مي‌كنيم. مثلا در مورد آرتروز، بيمار كه درمان نمي‌شود بلكه فقط مي‌شود از پيشرفت بيماري جلوگيري كرد.

جالب اين است كه براساس آمار در آمريكا چيزي حدود سه چهارم هزينه‌هاي بهداشت و درمان مربوط به بيماري‌هاي مزمن است؛ يعني بيماري‌هايي كه ما برايشان درمان نداريم!

  • حالا اگر ما بتوانيم زمينه ژنتيك فرد را پيش‌بيني كنيم، اوضاع به چه صورت است؟

در مورد عوامل محيطي مدت‌هاست اين كار را كرده‌ايم. مثلا كساني كه در صنايع رنگ كار مي‌كنند احتمال ابتلايشان به سرطان بيشتر است بنابراين ما مي‌توانيم اين عامل را كنترل كنيم.

مثال ديگر اين است كه در تحقيقي كه اتفاقا در كشور خودمان انجام شد، مشخص گرديد كه خوردن چاي داغ احتمال سرطان مري را بالا مي‌برد. خب ما مي‌توانيم به جامعه و به مردمي كه چاي داغ مصرف مي‌كنند، آموزش بدهيم تا اين رفتار اصلاح شود.

اما تا الان اين اطلاعات را در مورد ژنتيك افراد نداشتيم ولي الان پيشرفت تكنولوژي اين امكان را براي ما فراهم كرده است. يعني اينكه ما مي‌توانيم تا حدودي تصويري از نقشه ژنتيك افراد را داشته باشيم. مثلا براي ما مسلم شده كه در مورد بيماري ديابت چند ژن نقش دارند و ما براي هر كدام از اين ژن‌ها هم يك شاخص (Marker) داريم.

 بنابر‌اين ما تعدادي شاخص داريم كه مي‌دانيم اين شاخص‌ها در بروز ديابت نقش دارند. حالا اگر سلول از بدن بيمار گرفته و DNA آن استخراج شود و بعد به اين شاخص‌ها نگاه كنيم تا ببينيم كه شاخص‌هاي بيمار هستند يا نه، مي‌توانيم به‌صورت تئوريك بگوييم كه از نظر ژنتيك احتمال ابتلاي شخص به ديابت در آينده بيشتر از ميانگين جامعه است يا نه؟

در اين صورت مي‌توان براي اين بيمار طرح سلامت (Health Plan) تهيه كرد يعني مثلا به بيمار بگوييم در رژيم غذايي از بعضي مواد بيشتر يا كمتر مصرف كند. دقت كنيد كه هنوز اصلا بيماري ايجاد نشده و علائمي ندارد و اين توصيه‌ها براي جلوگيري از ايجاد بيماري است نه درمان آن!

  • اين پيش‌بيني‌ها چقدر قطعي است؟

بايد دقت شود كه اين پيش‌بيني‌ها قطعي نيست و ما فقط احتمال مي‌دهيم كه بيمار ممكن است به يك بيماري مبتلا شود.

به اين دليل كه اطلاعات ما هنوز كامل نيست و ديگر اينكه ما نمي‌توانيم همه عواملي كه در ايجاد يك بيماري نقش دارند را كنترل كنيم. اما خوبي اين كار اين است كه فرد قبل از ابتلا به بيماري تا حدودي زمينه ابتلايش به بيماري را مي‌داند و مي‌تواند عواملي را كه در ايجاد آن بيماري نقش دارند، كم كند؛

همچنين با پيدا كردن آن عوامل اطلاع بيشتري از نحوه و مكانيزم ايجاد بيماري پيدا مي‌كنيم. سومين حسن اين كار اين است كه در ابداع درمان‌هاي جديد هم به ما كمك مي‌كند و البته اينكه امكان درمان‌هاي اختصاصي را فراهم مي‌كند يعني در انتخاب نوع درمان هم تاثير‌گذار است.

  • در اين مورد بيشتر توضيح مي‌دهيد؟

در حال حاضر ما در اكثر موارد بيماري را درمان مي‌كنيم نه بيمار را. نتيجه اينكه اگر 2شخص، بيماري كاملا مشابهي داشته باشند، درمان يكساني را دريافت مي‌كنند. اما با رويكرد جديد به زمينه ژنتيك افراد هم توجه مي‌شود و بنابر اين 2فرد كه بيماري كاملا مشابهي دارند به‌دليل اينكه زمينه ژنتيك شان متفاوت است ممكن است به داروهاي مختلف يا دوز متفاوت نياز داشته باشند.

اين موضوع، هم در سرعت و كيفيت درمان مؤثر است و هم در كاهش هزينه‌ها. تمام اين اقدامات مربوط به پزشكي آينده‌نگر است چون در اين نوع پزشكي رابطه پزشك و بيماري تبديل به رابطه پزشك و بيمار مي‌شود. اين در سطح ملي هم كاربرد مهم و ويژه‌اي دارد.

به‌عنوان مثال اكثر داروها در كشورهاي غربي و پيشرفته بر پايه جمعيت آن كشورها توليد مي‌شود و كشورهاي در حال‌توسعه مانند كشور خودمان در اكثر موارد وارد‌كننده و در بعضي موارد براساس همان فرمولاسيون در داخل كشور توليد مي‌شود.

در برخي موارد مي‌بينيم كه اين داروها در كشورهاي غربي بسيار مؤثرند ولي ممكن است در كشورهاي مصرف‌كننده همان تاثير را مشاهده نكنيم.

نتيجه چه مي‌شود؟ ما دارو را مصرف مي‌كنيم كه هزينه‌بر است و در بسياري موارد سود آن به جيب شركت‌هاي توليد‌كننده مي‌رود، ولي نتيجه درماني دلخواه را نمي‌گيريم و جالب اينكه اين گاهي باعث مصرف بيشتر دارو هم مي‌شود باز هم بدون نتيجه دلخواه! ولي دليل چيست؟ زمينه و ساختار ژنتيك جمعيت ما با جوامع غربي تفاوت‌هايي دارد. اين تفاوت‌ها روي متابوليسم و عملكرد داروها هم مؤثر است.

به همين دليل است كه ما تاثير متفاوت يك دارو را روي 2جمعيت مختلف مشاهده مي‌كنيم. در اين زمينه مي‌توان با انجام تحقيقات جمعيتي از اين مشكل جلوگيري كرد و بنابر اين داروها براساس خصوصيات ژنتيك كشور خودمان استفاده خواهد شد كه هم در هزينه و هم در زمان درمان صرفه جويي خواهد شد و نتيجه بهتري هم مي‌گيريم.

  • آقاي دكتر ژن‌هاي عامل بيماري از چه زماني فعال مي‌شوند؟

اين ژن‌ها مي‌توانند از ابتدا فعال باشند و يا مي‌توانند بر اثر عواملي فعال شوند مثل سرطان‌ها. شما زماني كه بيماري‌هايي كه عامل ژنتيك در آنها مؤثر است را درمان مي‌كنيد، اين درمان در سطح ژنتيك نيست؛

يعني هنوز عامل ژنتيك بيماري‌زا وجود دارد ولي ما با درمان، فقط نتيجه عملكرد ژن را اصلاح مي‌كنيم و خود ژن دستكاري نمي‌شود.

بنابر اين با قطع دارو علائم دوباره باز مي‌گردد. ولي الان ژن درماني هم شروع شده به اين معني كه در اين شيوه درماني، ديگر دستكاري در سطح ژن انجام مي‌شود و اين خود ژن هست كه در نهايت عملكردش اصلاح مي‌شود و بنابر اين درمان به‌صورت تقريبا دائمي است.

البته اينها هنوز بيشتر در سطح تحقيقاتي است. بحث مربوط به استفاده از سلول‌هاي بنيادي (Stem cells) را هم كه در جريان هستيد.

  • در مورد اكثر اين بحث‌ها ما به‌ويژه در ايران هنوز در اول راه و در مرحله تحقيقاتي هستيم. اينطور نيست؟

بله، ولي بايد بگويم بحث‌هاي ژنتيك باعث تحولات زيادي در جامعه خواهد شد؛ تحولاتي كه شايد در خيلي از مواقع تحولات بنيادي و انقلابي باشد. دامنه اين تحولات فقط مربوط به سلامت هم نخواهد بود و برنامه‌ريزي‌ها و اقتصاد را هم تحت‌تأثير قرار مي‌دهد.

پس لازم است كه جامعه پزشكي ما در مورد اين بحث اطلاعات كسب كند چون ما هميشه نبايد منتظر ورود يك موج به‌صورت فراگير باشيم و بعد شروع به آموزش آن كنيم بلكه بايد براي ورود اين موج آماده شد.

اين آمادگي هم به اين صورت است كه بحث آموزش ژنتيك در دانشكده‌هاي پزشكي بايد گسترش پيدا كند و افراد جامعه هم بايد آموزش‌هاي بيشتري ببينند.

علم ژنتيك و مباحث اخلاقي

علم ژنتيك بحث اخلاق پزشكي را اصلا وارد فاز جديدي كرده است به اين دليل كه ما در اين علم با مواردي سر و كار داريم كه در مورد آينده افراد است و در مورد خصوصي‌ترين اطلاعات آنها. در اين مورد هم سؤالات زيادي پيش مي‌آيد از اين قبيل كه اين اطلاعات چقدر بايد محرمانه باشند؟

مثلا اگر شما در آينده به يك بنگاه كاريابي مراجعه كنيد، آيا استخدام‌كننده شما كه مثلا از شما تست اعتياد مي‌خواهد از شما تست ژنتيك نخواهد خواست؟ آيا در آينده بيمه‌ها افراد را كه قاعدتا استعدادشان براي ابتلا به بيماري‌ها متفاوت است به‌صورت يكسان بيمه خواهند كرد؟

از افراد نخواهند خواست كه اطلاعات ژنتيك خود را در اختيار بيمه‌ها قرار دهند؟ آيا زماني كه افراد با هم قرار است ازدواج كنند از يكديگر نخواهند پرسيد كه مشكلات ژنتيك‌شان چقدر در آينده دخيل است؟

و يا اين فاكتور به‌عنوان يك عامل مؤثر بر زندگي مشترك آنها تاثير‌گذار نخواهد بود؟ و يا اصلا اگر به شما بگويند كه احتمال ابتلا ي شما به يك بيماري خطرناك مانند سرطان وجود دارد، حتي اگر تاكيد شود كه فقط احتمال است، چه تاثيري روي زندگي شما دارد؟

به‌ويژه اگر درمان خاصي براي آن وجود نداشته باشد! بنابراين بحث‌هاي ژنتيك مشكلات و ملاحظات زيادي را با خودش مي‌آورد ولي به هر حال بحث‌هاي روزي است كه دنيا الان دارد روي آن‌ كار مي‌كند و ما هم بايد توجه لازم را انجام بدهيم.

 
مطالب مرتبط
سيستم باركد ژنتيك در كشور راه‌اندازي مي‌شود استفاده انحصاري برخي سازمان‌ها از ژن‌هاي انسان کشف ژن مشترک عفونت لثه و بیماری قلبی آلودگی کوتاه مدت هوا هم باعث آسیب ژنتیکی مي‌شود مفاهيم: تالاسمي چيست؟

http://www.ghatreh.com/news/3512041.html


+ نوشته شده در  یکشنبه چهاردهم تیر 1388ساعت 11:20 قبل از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

افزايش بودجه پژوهشي دانشگاهها/ مجوز خريد تجهيزات از بودجه عمرانی

تاريخ درج خبر: 1388/02/21

مديرکل بودجه و منابع وزارت بهداشت با اشاره به رشد بودجه مراکز تحقيقاتي علوم پزشکي از افزايش 46 درصدي بودجه تحقيقاتي دانشگاههاي علوم پزشکي خبر داد. مسعود ابوالحلاج در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: بودجه مراکز تحقيقاتي در مجموع 20 درصد رشد داشته است اما در مقابل بودجه ستادي حوزه تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت کاهش داشته است. وي به اجازه دانشگاهها براي خريد تجهيزات تحقيقاتي اشاره و خاطرنشان کرد: به دانشگاههاي علوم پزشکي حسب مورد اجازه داده شده است که از محل اعتبارات عمراني با اولويت بندي خود براي خريد تجهيزات بيمارستاني، کمک آموزشي و تحقيقاتي تصميم گيري کنند. ابوالحلاج در زمينه بودجه پژوهشي دانشگاههاي علوم پزشکي گفت: بودجه پژوهشي دانشگاهها 46 درصد رشد نسبت به سال گذشته رشد داشته و علت آن نيز اضافه شدن به سرجمع بودجه تحقيقاتي دانشگاههاي علوم پزشکي است.

منبع خبر www.hbi.ir

+ نوشته شده در  یکشنبه چهاردهم تیر 1388ساعت 10:52 قبل از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

دسترسي الکترونيک به مقالات 142 نشريه علوم پزشکي از اول ارديبهشت


تاريخ درج خبر: 1388/01/29

مديرکل دفتر توسعه و هماهنگي اطلاع رساني پزشکي وزارت بهداشت از دسترسي به مقالات مجلات علوم پزشکي کشور به کمک سامانه مديريت اطلاعات پژوهش پزشکي از اول ارديبهشت ماه خبر داد. دکتر عباس نجاري در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: مقالات مجلات علوم پزشکي که داراي صفحات الکترونيک هستند از ابتداي ارديبهشت ماه قابل مشاهده هستند و دسترسي به خلاصه مقالات نيز از طريق سامانه امکانپذير خواهد بود. وي خاطرنشان کرد: سامانه مديريت اطلاعات پژوهش پزشکي به گونه اي برنامه ريزي شده است که کاربر براي استفاده مقالات مي تواند با مشاهد لينک مقاله مورد نظر براي دسترسي به اصل مقاله به آدرس اصلي مقاله رجوع کند. نجاري اضافه کرد: در حال حاضر کليه مجلات علوم پزشکي سايت اينترنتي ايجاد کرده اند و انتشار الکترونيک دانش را در اولويت خود قرار داده اند. وي گفت: هم اکنون 90 درصد فضاي مجازي سايت سازمان بهداشت جهاني منطقه مديترانه شرقي در بخش نشريات علوم پزشکي به نشريات علمي - پژوهشي ايراني اختصاص يافته است. مديرکل دفتر توسعه و هماهنگي اطلاع رساني پزشکي وزارت بهداشت اضافه کرد: در حال حاضر 142 نشريه علمي - پژوهشي در حوزه سلامت وجود دارد که خوشبختانه به صورت جدي به انتشار الکترونيک همت گماشته اند.

منبع خبر:www.hbi.ir
+ نوشته شده در  یکشنبه چهاردهم تیر 1388ساعت 10:37 قبل از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

آیا شما با ازدواج فامیلی موافق هستید؟

و چند سوال دیگر...1- چرا نام کروموزمهای X و Y را جنسی گذاشته اند؟
2- وجود دو کروموزم ایکس برای زنان چه مزیت هایی دارد؟
3- تفاوت ژنتیکی دو انسان در حد درصد است یا زیر یک درصد؟
4- نقش توالی های غیر کدشونده در انسان که حدود 95 درصد می باشد چیست؟
5- تفاوت ژنتیکی موش و انسان چقدر است؟
6- چقدر از رفتار و خلق و خوی ما ناشی از ژنتیک ماست؟
7-
8-
9-
10-
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و چهارم فروردین 1388ساعت 4:21 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

تولد نخستین نوزاد اصلاح ژنی شده

نخستین نوزاد كه به منظور درمان برادر بیمارش ، اصلاح ژنی شده است ، متولد شد. به گزارش شبکه خبر، برادر این نوزاد در اسپانیا كه اكنون هفت ساله است به نوعی كم خونی ژنتیكی نادر مبتلا بود كه درمان آن فقط با پیوند سلول های بنیادی سازگار با خود او، امكان پذیر بود.

متخصصان برای دستیابی به این سلول ها ، ساختار ژنی سلول های اولیه جنینی فرزند دوم این خانواده را در روش لقاح خارج رحمی به گونه ای تغییر دادند كه بند ناف وی حاوی سلول های بنیادی مورد نیاز برادرش باشد. پزشكان پس از تولد این نوزاد ، سلول های ناف وی را به برادرش پیوند زندند و اكنون برادر وی بهبود یافته است.

http://www.kalemeh.ir/pages/5011.php : منبع خبر

+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم فروردین 1388ساعت 9:31 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

در باره تلومر - و 2 سوال پیرامون بحث جلسه 12/12/87 دانشجویان پزشکی

در باره تلومر به این آدرس مراجعه کننید


http://learn.genetics.utah.edu/content/begin/traits/telomeres


از بحث این جلسه 3 سوال برای من طرح کنید و ارسال نمایید.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوازدهم اسفند 1387ساعت 3:11 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

قابل توجه دانشجویان پزشکی و مامایی و علوم آزمایشگاهی

خوشبختانه 20 جلد از کتاب "اصول ژنتیک پزشکی امری"که اخیرا ترجمه شده، تهیه شده و می توانید از کتابخانه مرکزی دانشگاه امانت بگیرید.
همانطوریکه گفته ام این کتاب اولین منبع معرفی شده از سوی وزارت بهداشت برای درس ژنتیک است و توصیه می کنم حتما برای امتحان پایان ترم، امتحان علوم پایه یا شرکت در مقاطع بالاتر از آن استفاده نمایید.
بهر حال کتاب خوبی برای طرح سوالات می باشد و یک فرهنگ واژه ها، اطلس رنگی مناسب و یکسری سوالات تستی برای هر فصل بهمراه توضیح جواب دارد.

دانشجویان علوم آزمایشگاهی
می توانند از قسمت های مربوط به تقسیم سلول، جهش، مهندسی ژنتیک، ساختار ژنوم انسان و... استفاده کنند
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم بهمن 1387ساعت 8:34 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

نگراني از افت تحصيلي دانشجويان

عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس با ابراز نگراني نسبت به افزايش افت تحصيلي در دانشگاهها از مذاکره با وزير علوم خبر داد و گفت: وزارت علوم امکاني فراهم کند تا افرادي که علاقه اي به رشته تحصيلي شان ندارند تغيير رشته دهند.
فاطمه آجرلو در گفتگو با خبرگزاري مهر با بيان اين مطلب افزود: پژوهش براي راهکارهاي کاهش بي علاقگي دانشجويان نسبت به رشته تحصيلي و کاهش افت تحصيلي در ميان دانشجويان يکي از موضوعاتي است که در راستاي صيانت از سرمايه گذاري در حوزه وزارت علوم، ارتقاي سطح انگيزش تحصيلي و روشن تر حرکت کردن در راستاي تربيت نيروي انساني ماهر مورد نياز براي رفع نيازمنديهاي جامعه لازم بود.

وي اضافه کرد: پژوهشي که بر اساس آن درصد دانشجوياني که در رشته اي غير از رشته مورد علاقه شان تحصيل مي کنند، مشخص شده است در وزارت علوم با نظارت شخص وزير علوم انجام شده و جامعه آماري بسيار پراکنده و گسترده اي داشته و شايد يکي از بهترين پژوهشها و دستاوردهاي وزارت علوم بوده تا بتواند بحث هاي مرتبط با تربيت نيروي انساني را ساماندهي کند.

عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ادامه داد: اين پژوهش که در وزارت علوم انجام شده کمک مي کند تا وزارت علوم راهکارهايي را نيز تدبير کند تا دانشجوياني که به رشته تحصيلي شان علاقمند نيستند امکان تغيير رشته پيدا کنند و در رشته مورد علاقه شان ادامه تحصيل دهند. اين امکان تغيير رشته مي تواند به ادامه تحصيل با انگيزه بالاتر کمک کند.

/http://alef.ir/content/view/38476


+ نوشته شده در  شنبه بیست و یکم دی 1387ساعت 4:16 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

سخن دانشمندان ( این سخن از کیست؟)

"من فکر می کردم که ژنتیک یک زیر مجموعه از علم پزشکی است، اما اکنون فکر می کنم که علم پزشکی یک زیر مجموعه از علم پزشکی است."

این جمله و ادعا جای بحث دارد. که به آن خواهیم پرداخت.

قصدم این است سخنان دانشمندان را نیز در وبلاگ بیاورم شما نیز می توانید کمک کنید.

راستی شما فکر می کنید همیشه دیگران  می توانند حرف جالب داشته باشند و شما نمی توانید حرف ماندگار و اثرگذار داشته باشید؟ آیا دیگران از اول فکر می کرده اند مهم خواهند شد؟. آیا آقای مندل فکر می کرد پدر علم ژنتیک می شود؟ آیا آقای مندل در همه زمینه ها موفق بوده و شکست نداشته است؟

+ نوشته شده در  جمعه ششم دی 1387ساعت 6:42 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

سوال تستی: دلایل کپی برداری از مقالات دیگران ( داخلی یا خارجی)

الف- کپی برداری، شبیه سازی است (cloning)  و اینکه بد نیست بسیار تکنیک بالایی است و هرکسی توان آن را ندارد..

ب-  شاید وقتی تقلب معلوم شود که امتیاز مربوطه گرفته شده باشد.( مانند ارتقای افقی یا عمودی یا حق التالیف و...

ج- بد برای دیگران بد است.

د- یک راه صرفه جویی در هزینه است ( هم مقاله داریم هم هزینه مملکت را تلف نکرده ایم).

ه- اگر مشکل پیدا شد آنرا به گردن دانشجو می اندازیم.

و- همه موارد

اما یک دلیل می تواند این باشد که برخی فارسی زبانان چون نمی توانند جملات روان انگلیسی داشته باشند از متون دیگران برای قسمت هایی از مقاله استفاده می کنند که بعد دردسرساز می شود.

آیا توجه کرده اید بعضی بهمدیگر نان قرض می دهند مانند اینکه نام همدیگر را در مقالات می نویسند. بعد هم ممکن است بگویند مشورت داده ایم یا فلانی لطف کرده اندو یا.....

برایم جالب بود فرد محترمی نام فرزندش را نیز به نام نویسندگان یک مقاله اضاف کرد این هم یک نوع پشتیبانی از فرزند است.



+ نوشته شده در  شنبه سی ام آذر 1387ساعت 7:18 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

پزشکان ایثارگر هستند نظر شما چیست؟

ایثار به از خودگذشگی مالی و جانی گفته می شود . یا زحمت خود را به آسایش دیگران ترجیح دادن و...

به نظر اینجانب که پزشک نیستم اما با دانشجویان پزشکی و همکاران پزشک در ارتباط هستم، پزشکی یک شغل بسیار مقدس و یک نوع ایثارگری است.


مقدس است چرا که در قرآن آمده است که کسی که جان یک نفر را نجات دهد مانند این است که جان همه افراد را نجات داده است ( وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا قسمتی از  آیه 32 سوره مائده).

اما پزشکی ایثارگری است بخاطر اینکه همیشه بایستی چهره های دردمند ، صحنه های دردناک مانند مرگ را مشاهده کند. از طرف دیگر باید از بسیاری تفریحات خود و خانواده خود بگذرد چرا که تا دیرهنگام در مطب است و وقتی هم به خانه بر میگردد یا بفکر بیماران خود است و یا آنکال است که هرآن ممکن است به بیمارستان فراخوانده شوند.

اما اگر کسی می خواهد پزشک شود باید هم استعداد کافی داشته باشد و هم پشتکار و بتواندخود را بروز نگه دارد

این که می گویم استعداد و علاقه بخاطر اینکه  تصمیمات سریع و دقیق می تواند نجات بخش مریض باشد. ممکن است ما یک ماشین خراب داشته باشیم و سر حوصله آنرا خوب تعمیر کنیم اما برای یک بیمار نمی توان چنین کرد.

متاسفانه با این همه اهمیت ما گاه مواجه می شویم که فردی بیش از ده سال است که دانشجو است و بسختی و با نمرات حداقل فارغ التحصیل می شود آیا چنین فردی یک فرد مستعد است که بعد جان مردم در در اختیار درمان اوست. آیا بهتر نیست رتبه و امتیاز یک پزشک در دانشنامه او نوشته شود و در مطب در دید بیماران باشد. همانگونه که برخی پزشکان تقدیرنامه ها و اینکه نفر چندم بوده اند را در معرض دید بیماران قرار می دهند.

یاد می آورم دانشجوی پزشکی داشتم که بخاطر سفارش پدرش پزشکی می خواند اما چون علاقه اش به رشته فیزیک و فلسفه بود با اینکه دانشجوی بسیار خوبی بود از پزشکی انصراف داد و رفت و من مطمئنم در رشته فیزیک موفق خواهد شد.

یادم میآورم حرف یک دانشجو را از حدود 10 سال پیش که می گفت من در کار ساختمان هستم و بین کلاس ها از طریق تلفن کارش را مدیریت می کرد و گاه کلاس هم نمی آمد. یا دانشجوی دیگری که برادرش در یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس شرکتی داشت  به من می گفت داداشم گفته عنوان دکتر برای شرکت ما خیلی خوب است و من نمی خواهم بعد از فارغ التحصیلی طبابت کنم. آیا درست است که هزینه های هنگفت صرف این قبیل افراد شود.

من معتقدم که در طول تحصیل نیز بایستی دانشجو توسط دانشگاه ارزیابی شود که این فرد پزشک خوبی خواهد شد یا نه ؟ آیا علاقه ای که در ابتدا داشته هنوز دارد .ممکن است خوب درس بخواند اما علاقه مند به حرفه اش نباشد.

اما پزشک ایثارگر است بدلیل اینکه نمیتواند از همه ثروتی که دارد در طول عمر خود استفاده کند  ممکن است بخواهد اما وقت استفاده از آن را نداشته باشد. این ثروت برای دیگران خواهد ماند.  (البته  ثروت اندوزی و عدم استفاده از آن ممکن است برای هرکسی و غیر از پزشکان نیز اتفاق بیفتد و  می بینیم و می شناسیم افراد زیادی را که ثروت زیادی بر جای گذاشتند و اگر این همه تلاش نمی کردند و یا حرص و جوش برای جمع آوری  آن نمی کردند شاید با سلامتی  و طول عمر بیشتری از دنیا می رفتند) البته فراموش نمی کنیم بسیاری از پزشکان که بیماران نیازمند خود را رایگان ویزیت یا عمل می کنند. همینطور نمی خواهم بگویم همه پزشکان از درآمد بالایی برخوردار هستند.

بنابراین اگر فردی که می خواهد پزشک شود اما روحیه مواجه مکرر با بیماران و حوادث دلخراش را ندارد و یا استعدادش در زمینه دیگر است و یا از روی هم چشمی به این رشته وارد شده است قبل از اینکه به دیگران جفا کند به خود جفا کرده است. آیا شما با این نظر موافق هستید. بنظر اینجانب هر که بهترین عنوان را دارد یا خیلی مقام مهمی دارد  همیشه بهترین زندگی را ندارد. چه بسا که انسان پیش خدایش نیزشرمنده باشد. اما برخی بندگان خدا هستند که آگاهانه سختی ها را بخاطر مردم می پذیرند و می دانند چطور راحت زندگی کنند اما سختی را به جان می خرند.

من گاه به برخی پزشکان می گویم چقدر خداوند شما را دوست داشته که به شما امکان خدمت داده است که می توانید مشکل بسیاری از مردم را حل می کنید و آنها می گویند دعاکن که کوتاهی نکنم.

* پزشک ایثارگر است بخاطر اینکه همه جا از تلاش او تشکر نمی شود. گاه پزشک همه تلاش خود را انجام داده است اما بیمارش درمان نشده و یا می میرد و اینجاست که باید آماده برای بسیاری ناملایمات از طرف اطرافیان بیمار و.... باشد که کم بیش اتفاق می افتد و همه می دانند.

اما گاه لذت نجات دادن یک فرد از مرگ و یا درمان یک بیماری آنقدر زیاد است که به پزشک نیروی مجدد می بخشد و این برای پزشک با استعداد، علاقمند و با اطلاعات بروز است.

اما یک اختلاف شغل پزشکی با برخی شغل ها این است که پزشک امید به مریض می دهد اما ضمانت نمیدهد. حق ویزیت را می گیرد چه مریض خوب شود و چه خوب نشود. و اگر مریضی به پزشک مراجعه کند  و بگوید من خوب که نشدم بدتر هم شدم حداقل حق ویزیت مرا بدهید و .........

در اینجا لطیفه ای بیادم آمد:   شخص مریضی به دکتر مراجعه کرد و سپس رفت داروها را گرفت اما داروها را مصرف نکرد. به او گفتند پس چرا دکتر رفتی. گفت: برای اینکه دکتر باید زندگی کند. چرا دارو را گرفتی ؟ گفت :داروخانه ای هم باید زندگی کند. چرا دارو را نخوردی؟ گفت من هم باید زندگی کنم (چون دارو سم است).



...........


+ نوشته شده در  شنبه سی ام آذر 1387ساعت 10:2 قبل از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

ویژگی های یک دانشجوی خوب از دیدگاه اساتید چیست؟

1- درس خوان بودن 2- نظم وانضباط ( بموقع کلاس آمدن و...  )

3- احترام به استاد 4- احترام به همکلاسی ها 5- فعال بودن در کلاس 

6- تحقیق و سمینار پیرامون درس 7- همیشه آماده بودن  8- توان استنتاج و نوآوری پیرامون مطالب

9- برنامه ریزی داشته باشد. 10- فراتر از فارغ التحصیلی فکر کند. برای مثال بفکر ادامه تحصیل و تلاش برای رسیدن به رشته دلخواه باشد. 11-


سایر ویژگی را شما مطرح کنید.

+ نوشته شده در  شنبه سی ام آذر 1387ساعت 10:1 قبل از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

مشکلات پژوهش در ایران

سخنران هفته پژوهش می فرمودند پژوهش سخت نیست. اما من با  توجه به مشکلاتی که در این زمینه روبرو بوده ام با نظر یکی از دوستان موافقم که می گفت  پژوهش یا عاشق می خواهد یا دیوانه و من اضافه می کنم یا نیازمند ( مثلا برای کسب مدرک یا کسب امتیازات لازم برای دریافت حقوق و مزایا)

بمناسبت هفته پژوهش مطلبی با عنوان *مشکلات پژوهش در ایران * در سایت www.hamandishi.net  دیدم که اگر وقت داشتید بخوانید

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هفتم آذر 1387ساعت 11:1 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

ویژگی های یک استاد خوب از نظر دانشجویان چیست؟

( اضربوا بعض الراي ببعض يتولد منه الصواب )

منتظر دریافت نظرات شما هستم. تنها شماره ها را با خط فاصله بدهید کافی است ( مثلا 1-7- 11)

1- ظاهر استاد 2 - مدرک استاد 3 - سن استاد

4- جنس استاد ( استاد مرد را بیشتر می پسندید یا خانم؟) 5 - فارغ التحصیل داخل یا خارج کشور باشد؟

 6 - برخورد استاد 7- شیوه بیان استاد 8- معروف بودن ( در سطح  استانی یا کشوری) 9- سمت اجرایی داشتن

10 - مسلط بودن به مطالب 11 - جوابگویی به سوالات 12- پرسش های کلاسی و گرفتن امتحان در طول ترم

13- حجم مطالب تدریسی 14- نحوه امتحان گرفتن 15- شروع و اتمام بموقع جلسا ت ( برای هر جلسه چه مدت؟)

16 - رفیق شدن با دانشجو 17- تطبیق دادن خود با دانشجو ( دانشجو محوری - در هر صورت حق با دانشجو است )

18- اختصاص وقت خارج کلاس به دانشجویان ( جهت رفع اشکال و ...)

19- (ویژگی های دیگر از نظر شما چیست؟ مطرح کنید)

***راستی اگر قبل از امتحان فکر کنید از این امتحان نمره کم میگیرید یا درس را پاس نمی کنید ارزشیابی شما از استاد چگونه خواهد بود و چقدر انصاف را رعایت می کنید؟انشائالله در ترم آینده بصورت تستی از شما نظر خواهم خواست.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هفتم آذر 1387ساعت 9:41 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

سوال تستی (چرا سخنرانی تکراری ؟)

همکاری که از موسسه رویان برای سخنرانی تشریف آوردند و به تاریخچه رویان و پیشرفت های آن پرداختند  شاید کمتر از یک سال پیش همین سخنرانی را در همین سالن ارایه فرموده اند (بایستی فیلم آن در آرشیو سمعی بصری باشد)البته سخنرانی قبلی ایشان کمی مفصل تر بود و سوال و جواب هم انجام شد. نظر شما چیست؟ الف ب ج  د یا ....

الف-  مسئولین محترم درخواست تکرار آنرا داشته اند.

ب- سخنران یادش رفته است که چنین سخنرانی در اراک داشته است.

ج - تکرار آن علت مهمی داشته است و هم سخنران و هم مسئولین آگاه به تکرار آن بوده اند.

د - مسئولین از ایشان تنها انتظار سخنرانی داشته اند و موضوع مهم نبوده است.

آیا شما در سخنرانی قبل ایشان تشریف داشته اید؟.

اینجانب بخاطر احترام به مهمان مسئله را در جلسه مطرح نکردم و به امید مطلب جدید تا آخر منتظر بودم اما دریغ...      

.


+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و پنجم آذر 1387ساعت 10:8 بعد از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

ژنوميكس چهره نوين ژنتيك ( دانشجویان علوم آزمایشگاهی حتما بخوانید)

ژنوميكس چهره نوين ژنتيك

يكي از شاخه هاي علمي شناخته شده در حوزه زيست شناسي ، ژنتيك است كه در واقع علم مطالعه توارث يا انتقال صفات از نسلي به نسل ديگر است.
ژن ها حامل دستورالعمل هاي لازم براي ساختن پروتئين ها هستند كه به نوبه خود فعاليت هاي سلول و اعمال مختلف بدن را تعيين مي كنند و به اين ترتيب در بروز صفات گوناگون نقش دارند. بتازگي دانشمندان در قالب حوزه جديدي از علم با عنوان ژنوميكس به مطالعه اين دستورالعمل هاي ژنتيكي پرداخته اند. در حقيقت ژنوميكس واژه جديدي است كه به مطالعه همه ژن هاي موجود در بدن يك ارگانيسم (ژنوم) و نيز تعامل اين ژن ها با يكديگر و با محيط اطراف او مي پردازد و به عبارتي توالي ، ساختار و عملكرد ژنوم را مطالعه مي كند. تمركز اين شاخه علمي نوين بر مطالعه و تفسير اطلاعات ژنتيكي يا همان ژنوم ارگانيسم است.
اين اطلاعات شامل اعمال هر يك از ژن ها به تنهايي ، شيوه تنظيم فعاليت آنها و چگونگي تاثيرپذيري اين ژن ها از ژن هاي ديگر و محيط اطرافشان مي شود. ژنوميكس شناخت ما از ارگانيسم هاي زنده را از سطح ملكولي تا سلول ، همه ارگانيسم و بالاخره در سطح جمعيت متحول مي كند و دركمان را از تكامل و روابط بين گونه ها ارتقا مي دهد. مجموعه فعاليت دانشمندان در حوزه ژنوميكس با استفاده از نسل جديد ابزار علمي صورت مي گيرد كه به آنها در تعيين ترادف يا توالي ژن ها، پيام هاي اين ژن ها و محصولات پروتئيني آنها و بالاخره تعبير و تفسير اطلاعات به دست آمده كمك مي كند. يكي از مراحل بررسي هاي ژنوميكس به كارگيري روش هاي سريع براي توالي يابي ژن هاست كه اكنون در بيشتر آزمايشگاه هاي پيشرفته بخش اعظم آن به كمك ربات ها و رايانه ها انجام مي شود. مرحله بعد شامل به كارگيري اطلاعات است. يك ژنوم مشخص حاوي ميليون ها قطعه كد ژنتيكي است.
محققان در حال حاضر از يك كيت (بسته آزمايشگاهي براي يك منظور خاص) رايانه اي و روش هاي رياضي كه در مجموع بيوانفورماتيك گفته مي شود براي تفسير، دستكاري و آناليز اين اطلاعات استفاده مي كنند. يك شبكه رايانه اي جهاني به نام GRID در حال شكل گيري است تا به دانشمندان امكان دهد هزار بار سريع تر از آنچه با استفاده از اينترنت ميسر بود، به اطلاعات مشترك دست يابند و اين اطلاعات ژنتيكي را مبادله و دستكاري كنند.از ديگر مراحل مهم ژنوميكس مي توان به تهيه عكس هاي فوري يا اسنپ شات هاي ژنتيكي اشاره كرد. به دليل آن كه در يك زمان خاص همه ژن هاي يك ارگانيسم فعال نيستند و رديابي عملكرد ژن ها در حالي كه فعال هستند ميسر است.
دانشمندان بايد تصاويري از عملكرد ژن ها طي يك فرآيند خاص در حال انجام تهيه كنند تا آن روند را بخوبي شناسايي كنند.از نكات مهم بررسي هاي آزمايشگاهي در حوزه ژنوميكس استفاده از گونه هاي مدل است.
ژن هاي منفرد و محل آنها در طول كروموزوم ها ممكن است در گونه هاي مختلف تشابه زيادي داشته باشند؛ بنابراين مطالعات ژنوميكس در تعدادي گونه مدل ، اطلاعاتي فراهم مي كند كه براي ديگر گونه ها نيز قابل استفاده است.
براي مثال ، نتايج به دست آمده از مطالعه روي مگس ميوه يا مخمر در مورد انسان نيز كاربرد دارد. اگر دانشمندان دقيقا دريابند بدن چطور به پيوندهاي بافتي واكنش نشان مي دهد موفق به ارتقاي سيستم هاي پيوند و ترميم سلول مي شوند و بالاخره شناخت فاكتورهايي كه ميزان و نوع مواد شيميايي ساخته شده در يك سلول را تعيين مي كنند دستيابي به فرآيندهاي بهتر و جديد بيوتكنولوژي صنعتي را ممكن خواهد كرد. همه اين موفقيت ها و پيشرفت ها در سايه بهره مندي از علم نوين ژنوميكس صورت مي پذيرد و تكنيك هاي ملكولي مورد استفاده در ژنوميكس امكان مطالعه سيستم هاي بيولوژيك را با دقت و حساسيت بسيار بالا كه پيش از اين قابل دستيابي نبود، فراهم مي كنند.

جام جم

+ نوشته شده در  شنبه نهم آذر 1387ساعت 9:17 قبل از ظهر  توسط دکتر عبدالرحیم صادقی  | 

مطالب قدیمی‌تر